Wednesday, January 9, 2013

Dutch Babies; Entropie in een Pannenkoek

De tijd lijkt sneller te gaan hoe ouder je wordt. Die eindeloos lange zomers uit onze jeugd zijn tegenwoordig in een zucht en een scheet voorbij. Waarom? 
            
              

Zevenmijlslaarzen
Vraag om het even welke kosmoloog in je kennissenkring en ze zullen beamen dat het een opwindende tijd is om te werken in de sterren-industrie.

Zo was er in 2012 spannend nieuws aan het Nederlandse kosmologen-front. De  natuurkundige Leo Kouwenberg en zijn team brachten naar buiten dat uit hun experimenten het bestaan van een deeltje was te deduceren dat tot nu toe nooit was aangetoond. Het Majorana-fermion, zoals het deeltje heet, is het soort van materie dat tot nu toe enkel in tekstboeken bestond, ons nagelaten door hele slimme mensen die ondertussen het tijdelijke allang met het eeuwige hebben verwisseld. In 1937 voorzag de Italiaanse natuurkundige Ettore Majorana al het bestaan van dit deeltje. Zo'n 75 jaar later lijkt het er op dat ze het ongrijpbare deeltje bij de kladden hebben.

Deze 'ontdekking in uitvoering' heeft nogal wat potentiële consequenties. Het zou maar zo eens kunnen, dat de fundamenten waarop we ons al heel lang baseren, hevig beginnen te wankelen, en zelfs voor een deel de prullenbak in kunnen. De ontdekking brengt ons met zevenmijlslaarzen dichterbij een heleboel antwoorden op evenzovele vragen; enter de quantum computer!

Een quantum computer gebruikt niet enkel nullen en enen om zijn berekeningen te maken. Het doet bizarre dingen die in lijn zijn met de principes van de quantum mechanica waardoor het vele malen sneller kan rekenen. Zoveel sneller dat het mogelijk nog tijdens ons korte leventje antwoorden oplevert waar we al eeuwen naar zoeken. Bovendien lijkt het Majorana deeltje een goede kandidaat te zijn om de enorme hoeveelheid 'missing matter' die ons universum bij elkaar houdt, te verklaren.

Entropie

Tijd wordt al snel een  ingewikkeld ding als je er over begint na te denken.
Ooit legde ik het principe van  tijdzones uit aan een verdacht kleine Masaï krijger. Met hulp van de zon en de schaduw op een sinaasappel die de aarde moest voorstellen slaagde ik erin hem ervan te overtuigen dat het niet anders kon dan dat op dit moment, terwijl wij hier en nu in de stralende zon zaten, mijn huis aan de andere kant van de sinaasappel was gehuld in duisternis.

Hij moest er eerst hard om lachen. Maar toen hij met eigen ogen zag dat één zon nooit meer dan een halve sinaasappel kan beschijnen, keek hij me bijna teleurgesteld aan. Hij knikte verongelijkt naar de zon en zei dat dát het enige klokje was waar hij aan gehoorzaamde. 

Waarom lijkt de tijd sneller te gaan naarmate we ouder worden? De eeuwig durende zomers van onze jeugd zijn verworden tot een weekje hoognodige vakantie die voorbij vliegt. Verse  familie wordt geboren en groeien in een zucht op tot back-packende hotties, terwijl ze in mijn beleving nog gewoon roze hartjes op de i zouden moeten schrijven.

Het heeft te maken met hetzelfde natuurkundige principe dat voor het hele universum geldt: chaos en entropie!

Net als het universum  om ons heen worden we gedurende ons leventje gebombardeerd met chaos. En dat gebeurt in toenemende mate. Hoe ouder je wordt,  hoe meer chaos je kant  op komt. We beginnen als baby met bijna helemaal géén chaos. De ogen kunnen open en dicht, d'r zit geluid in voor wanneer het honger heeft, en dat is 't wel. Baby's en jonge kinderen kunnen in deze wereld een minuut ervaren alsof het een uur is. De chaos heeft geen vat op ze.

Zodra kids ouder worden en er meer interactie is dan de ouders vaak lief is, beginnen de tentakels van de entropie zich uit te rollen. We raken steeds meer verstrikt in dat netwerk van ervaringen, obstakels, keuzes, gevaren, verantwoordelijkheden, relaties met dingen en andere mensen. We plakken steeds meer aan de wereld om ons heen. En al die trage massa laat de tijd steeds sneller vliegen. Althans, zo 'voelt' het.

Spoelen met zout water

Je hebt wetenschappers die zeggen dat tijd helemáál niet bestaat. Dat we het gewoon zelf hebben verzonnen om het allemaal een beetje op een rijtje te krijgen en te houden, dat leven van ons. Hoe dan ook; de jongens van de quantum-theorie hebben 'tijd' niet eens nodig. Hun formules en berekeningen werken zónder ook prima...

Ach nou ja, zonder tijd zou 't ook allemaal maar een verwarrende brij worden. Nu hebben we 't tenminste zo geregeld dat de zomers in onze jeugd eeuwig duren. Zelfs al vliegen ze tegenwoordig voorbij, dan nog. We stellen toch alles in het werk om de  resterende tijd zo lang mogelijk te laten duren.

Het strand is de perfecte 'wormhole' om zo nu en dan de tijd nog even stil te zetten. Daar slagen we er nog in de entropie te verliezen in het ruisen van de golven, twee nauwelijks te onderscheiden kleuren blauw en wat aangnaam warm zand.

Het beste medicijn tegen stress; afspoelen met zout water, opnieuw insmeren en je vinger in de lucht steken voor iets met een parasolletje en een rietje!

Entropie in een pannenkoek: Nederlandse Baby's

In de V.S. is er een ontbijtgerecht dat 'Dutch Babies' heet. Een recept met Duitse wortels dat in de V.S. terecht komt krijgt vaker de naam 'Dutch'. Niet omdat 't Nederlands is, maar omdat de lieve mensen daar het verschil tussen Dutch en Deutsch niet echt horen. En neem het ze es kwalijk.

Het is een soort van rare pannenkoek van een vrij dun beslag. Zodra het in de oven staat begint er een waarachtig spektakel. Het vreedzaam blubberend beslagje begint zich opeens in allerlei bochten te wringen, klimt langs de wand van de pan omhoog, draait, krult, buigt terug en stolt uiteindelijk tot een klein universum in je oven. Entropie in een pannenkoek...

Dutch Babies
Ingrediënten
 
3 eieren
60 gr patent bloem
125 gr melk
1/2 theelepel zout
2 eetlepels gesmolten boter
 
verwarm de oven voor op  230°C

Schuim de eieren op met een mixer.
Zeef de bloem erbij in twee gedeelten.
Mix het beslag tot het glad is.
Voeg het zout toe.
Voeg de melk toe, op kamertemperatuur, in twee gedeelten
Meng de gesmolten boter erdoor
Beboter een muffin vorm, of een grote koekenpan pan als je voor één grote baby gaat.
Schenk het beslag in de muffin vorm en bak voor ongeveer 10 minuten op 230°C. Draai de oven naar 175°C en bak nog eens 5 minuten. Wanneer je één grote baby maakt, bak dan 20 minuten op 230°C en daarna nog 10 minuten op 175°C.
Traditioneel worden ze gegeten met poedersuiker en citroensap. Ze laten zich perfect vullen met vruchten en andere zoete en hartige vullingen! Vers het lekkerst uiteraard!
Hebben jullie BreadLab al gevonden op Facebook?
Vragen en opmerkingen zijn welkom!














No comments:

Post a Comment